przy otwarciu strony odezwał się trzmielojad

jedno z możliwych środowisk życia - lasRodzina: Jastrzębiowate - Accipitridae

Błotniaki
Orły
Myszołowy
Kanie
Sępy
Głosy innych jastrzębiowatych

Jastrzębiowate, rodzina ptaków z rzędu sokołowych (Falconiformes), obejmuje ponad 200 gatunków. Ptaki z tej rodziny mają silnie zakrzywiony dziób i ostre szpony. Samice są z reguły większe od samców. Długość ciała (zależnie od gatunku) waha się od 20 do 120 cm. Upierzenie jastrzębiowatych jest rozmaite, z przewagą brązu, szarości i czerni. Ptaki te są aktywne w ciągu dnia. Odżywiają się pokarmem zwierzęcym - od bezkręgowców, poprzez ryby, płazy, gady do ptaków i mniejszych ssaków. Większe gatunki żywią się padliną. Gnieżdżą się na urwiskach skalnych lub w koronach drzew. Wyprowadzają jeden lęg w roku. Do tej rodziny zalicza się: rybołowy, czubaki i kaniuki, kanie i orły morskie, sępy starego Świata, gadożery, błotniaki, krogulce i jastrzębie, myszołowy, harpie i orły.



Jastrząb gołębiarz - Accipiter gentilis

Jastrząb gołębiarz (gołębiarz), ptak z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), rzędu ptaków drapieżnych (Falconiformes), występuje (w kilku podgatunkach) w Europie (oprócz Wysp Brytyjskich), Azji, Ameryce Północnej, północnej Afryce i na Madagaskarze. Zamieszkuje rozległe kompleksy leśne oraz stare, luźne drzewostany w pobliżu łąk, i pól uprawnych. Coraz częściej można go spotkać na obrzeżach miast. Jastrzębie są w przeważającej części osiadłe. Tylko ptaki występujące w zimnych rejonach Ameryki Północnej i północnej Azji mogą odbywać niedalekie wędrówki do połódniowych regionów występowania, aby spędzić zimę w nieco łagodniejszym klimacie.

Jastrzębie są dużymi ptakami o żółtych oczach i żółtych, silnych nogach zakończonych potężnymi pazurami. Upierzenie jastrzębia jest z wierzchu szaropopielate, od spodu jasne w poprzeczne, faliste prążki, a podogonie jest pręgowane z jasną plamą u nasady. Nad okiem widnieje szeroka, biała brew. Ptak ten osiąga średnio długość ciała 53-66 cm, rozpiętość skrzydeł 100-120 cm i wagę 650-1500 g, przy czym samica jest znacznie większa od samca. Jastrząb poluje z zasadzki na kuropatwy, gołębie, sójki, wrony, kawki, drozdy, oraz ptactwo domowe. łowi także (choć rzadziej) wiewiórki, zające, króliki i drobne gryzonie. Poluje na polach, łąkach i w lasach, a swoje ofiary chwyta w powietrzu, na drzewach i na ziemi. Rewir łowiecki jednej pary lęgowej obejmuje powierzchnię 30-50 km kwadratowych. Jastrzębie chwytają zdobycz swoimi silnymi, szponiastymi stopami. Jeśli atak się nie uda i ofiara ucieka, jastrząb ściga ją przez krótki czas, a gdy jej nie może dopaść, rezygnuje z pogoni. Przed zjedzeniem ofiary jastrząb oczyszcza ją z piór lub futra, lecz pewna część tych niejadalnych rzeczy zostaje połknięta. Niestrawione resztki są zwracane w formie wyplówek. Wyplówki te zbierane przez biologów są cennym materiałem badawczym. Jastrząb jest ptakiem raczej milczącym i tylko w czasie godów odzywa się głośnym kwileniem. Jastrzębie kojarzą się w długotrwałe (często na całe życie), monogamiczne związki. Po sezonie lęgowym rozdzielają się i żyją samotnie, a w następnym sezonie łączą się (najczęściej) z tym samym partnerem.

Jastrzębie wyprowadzają 1 lęg w roku. Swoje gniazda zakładają w koronach wysokich drzew, na wysokości zwykle 10-20 m nad ziemią. Budują je z zielonych gałązek i wyścielają suchą trawą. Większość prac budowlanych przy gnieździe wykonuje samica. Gniazdo może być używane przez wiele sezonów - gniazdo używane wielokrotnie zwiększa stopniowo swoje rozmiary. Samica składa 2-6 (zwykle 3) jaj, które wysiaduje (przy niewielkim współudziale samca) przez 35-38 dni. Po wykluciu się piskląt, przez ok. 9-14 dni samica ogrzewa pisklęta, w tym czasie samiec dostarcza pożywienie. Po ok. 35 dniach młode wychodzą z gniazda na okoliczne gałęzie, skąd zaczynają podejmować pierwsze próby latania. Obydwoje rodzice karmią je aż do ok. 70. dnia życia. Dorosłe ptaki zaciekle bronią gniazda przed drapieżnikami. Mogą nawet zaatakować człowieka. Jastrzębie najbardziej narażone są na ataki drapieżników wtedy, gdy samica składa jajka i gdy ogrzewa malutkie pisklęta lub wtedy, gdy młode ptaki uczą się latać. Pewnym zagrożeniem dla jastrzębi są też silne mrozy, podczas których trudniej zdobyć pożywienie.

W polsce jastrzębie są ptakami lęgowymi i zimującymi. Liczebność par lęgowych ocenia się na 3500-5000. Znajdują się pod całkowitą ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
jastrząb gołębiarz1mp3165 kb
jastrząb gołębiarz2wav68 kb
jastrząb gołębiarz3mp311 kb
jastrzębiewav30 kb

podrodziny, rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Krogulec - Accipiter nisus

Krogulec, ptak z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), rzędu ptaków drapieżnych (Falconiformes), występuje w całej Europie, środkowej i wschodniej Azji i północnej Afryce. Zamieszkuje skraje lasów i zagajników śródpolnych.

Krogulec osiąga 30-40 cm długości ciała, 60-80 cm rozpiętości skrzydeł i wagę 110-342 g. Ma długi ogon, i krótkie, ale szerokie skrzydła. Jego długie nogi są zakończone hakowatymi pazurami. Samiec jest wielkości gołębia, a samica jest większa i ma wielkość gawrona. Samiec wierzch ciała ma niebieskawy, a spód - białawy z poprzecznymi pomarańczowymi prążkami. Upierzenie samicy jest popielate. Krogulec poluje na drobne ptaki. W zimie, gdy zapotrzebowanie na pokarm jest większe krogulce zapędzają się do miast, gdzie polują na wróble. Zdarza się, że ptak w pogoni za zdobyczą zapędza się między budynki, zderza się z szybą i ginie. Krogulce w zimie są raczej milczące. Odzywają się tylkow okresie godowym, w pobliżu gniazda.

Krogulec zakłada gniazdo wśród gałęzi przy pniu drzewa. Wyprowadza 1 lęg w roku. W maju-czerwcu samica składa 4-6 jaj, które sama wysiaduje przez 33-35 dni. Pisklęta są gniazdownikami. Krogulec jest ptakiem częściowo osiadłym. W Polsce jest niezbyt liczny lęgowo i zimujący. Jest pod ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
krogulecmp3156 kb

podrodziny, rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Gadożer - Circaetus gallicus

Krótkoszpon, gadożer, ptak z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), rzędu ptaków drapieżnych (Falconiformes), występuje w południowej, środkowej i wschodniej Europie, Azji Mniejszej, Azji środkowej aż do Indii włącznie. Zamieszkuje wilgotne, stare lasy w pobliżu mokradeł.

Osiąga długość ciała ok. 67 cm, rozpiętość skrzydeł 170 cm i wagę 1200-2300 g. Wierzch ciała gadożera jest brązowawy, spód białawy w ciemne plamki i kreski. Głowa jest duża i wysunięta do przodu. Duże oczy skierowane są ku przodowi. Podczas lotu gadożer często zawisa w powietrzu wypatrując zdobyczy. Poluje głównie na węże, jaszczurki, rzadziej na płazy, ptaki i gryzonie. Jest monogamiczny, łączy się w pary tylko na okres gniazdowania.

Gniazdo buduje w koronach wysokich drzew. Samica składa zwykle jedno jajo, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 40 dni. Pisklęta (typowe gniazdowniki) są karmione przez ponad 70 dni. W Polsce jest ptakiem bardzo rzadkim lęgowo. Przylatuje do nas w kwietniu, a odlatuje w sierpniu-październiku. Objęty jest ochroną gatunkową.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
gadożermp346 kb
gadożerymp3153 kb

podrodziny, rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Trzmielojad - Pernis apivorus

Trzmielojad, pszczołojad, ptak z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), rzędu szponiastych (Falconiformes), występuje w Europie (oprócz północnej części Półwyspu Skandynawskiego), w Azji Mniejszej i środkowej. Zamieszkuje zwarte drzewostany liściaste lub mieszane, najczęściej w pobliżu suchych terenów otwartych. Zimuje w Afryce Środkowej.

Trzmielojad osiąga 56 cm długości ciała, 129 cm rozpiętości skrzydeł i 440-1050 g wagi. Upierzenie wierzchu ciała może mieć barwę od prawie białej do ciemnobrązowej (z możliwością wystąpienia całej gamy barw pośrednich), z charakterystycznym wzorem na skrzydłach i spodzie ogona. Trzmielojad ma małą głowę, żółte nogi, długi i wąski ogon z 3 lub 4 ciemnymi poprzecznymi pasami. Podczas szybowania skrzydła trzmielojada układają się poziomo. Trzmielojad żywi się pszczołami, osami, szerszeniami i trzmielami. W okolicy dzioba ma on specjalne łuskowate pióra, które chronią go przed użądleniami tych owadów. Przed połknięciem owada trzmielojad odrzuca odwłok z żądłem. Zjada również larwy, poczwarki, oraz plastry gniazd, a wiosną łowi nawet drobne kręgowce.

Gnieździ się na drzewach liściastych w rozwidleniach gałęzi blisko pnia. Samica składa 2 jaja, które wysiadują oboje rodzice przez 30-35 dni. Młode opuszczają gniazdo po ok. 40 dniach. Trzmielojad wyprowadza 1 lęg w roku.

W Polsce jest ptakiem nielicznym lęgowo, głównie w południowej i południowo wschodniej części kraju. Przylatuje do nas w kwietniu-maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. Jest pod ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
trzmielojadwav23 kb

podrodziny, rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




głosy innych jastrzębiowatych
posłuchajtyp plikurozmiar
Kaniuk - Elanus caeruleuswav24 kb
Krogulec krótkonogi - Accipiter brevipesmp325 kb

podrodziny, rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków





poprzednia rodzina
następna rodzina
drapieżne, sokołowe